Rovereto, donderdag 19 november 2026 · Jaargang XIII, nr. 323
nl
Bitcoin Valley
InhoudSluiten

Berichten uit het dal waar je met bitcoin betaalt.

Voor wie een winkel heeft · Na de eerste dag

Als je eenmaal bent begonnen

De kassa ontvangt betalingen en je hebt de basispas. Wat daarna komt, komt etappe voor etappe, als het nodig is: de kaart, de avondroutine, de geavanceerde functies en het spel.

In één regel Eerst de kaart en het bordje, dan de afsluiting 's avonds en wie met je meewerkt; de rest als je het nodig hebt, en het spel als de kassa een paar dagen draait.

Niets zit op slot De etappes zijn een volgorde, geen verplichting: je kunt nu alles lezen. De eerste vier, van de winkel tot de basispas, staan in Voor wie een winkel heeft; de lijst van alle handleidingen, van de eerste tot de laatste, staat in Alles, als je wilt.

De antwoorden komen uit de ondernemersomgeving en uit de documentatie van bitmentor.1

5. Op de kaart

Op de kaart kom je nadat een van ons naar de winkel heeft gekeken: dat doen we bij elke nieuwe winkel. Terwijl je wacht, ontvangt de kassa betalingen zoals altijd. Sta je op de kaart, dan toont de ondernemersomgeving “Je vermelding op de kaart, nu”.

Je komt in een community die sinds 2013 bitcoin accepteert. Je krijgt klanten die er speciaal voor komen, bezoekers van buiten en een plek op de kaart: Amadori vertelt over toeristen uit Noord-Europa die op weg waren naar Veneto of Lombardije en in Trentino stopten, omdat de streek op hun kaart “ontplofte van oranje”.

In 2025 deed een actieve winkel gemiddeld 14 betalingen, met een typisch bonnetje van 13 euro, en de zaak met de meeste betalingen van het jaar kwam op 69 (de cijfers van het register).

Op de kaart heeft je vermelding een pictogram voor Lightning, vol zolang je adres antwoordt: hoe het aangaat en hoe het vervaagt, staat in Keurmerk, pictogrammen en vakantie.

Het bordje en de kassakaart

Het bordje druk je af en hang je op nadat het team de winkel heeft goedgekeurd: het afdrukken, in de ondernemersomgeving, is voor als je op de kaart staat. Het hoort aan de kant van de klanten: de code opent de pagina van je winkel, waar staat hoe je daar betaalt, met een kaart om aan de kassa te laten zien en de plekken in de buurt waar je kunt betalen. Voor de goedkeuring toont die pagina alleen de naam.

De kassakaart hoort aan jouw kant van de toonbank. Er staan de instructies op in een paar regels en, als je die toevoegt, de code die de kassa op de telefoon opent: met de code erop houd je hem uit het zicht van de klanten. De ruimte om je naam en je telefoonnummer op te schrijven staat er al.

Wil je ook iets naast de kassa ophangen? Er is het blad voor achter de kassa, met de drie dingen om te onthouden. En kijk af en toe of het bordje nog wel het jouwe is: hoe en hoe vaak, staat in QR-codes, bordjes en links.

6. De routine

Na een paar verkopen, of een paar dagen, wordt de kassa een gewoonte. Er blijven drie dingen om te leren: de dag afsluiten, de cijfers naar de boekhouder brengen en een kassa geven aan wie met je meewerkt.

De dagafsluiting

Tik op “Dag afsluiten” op je kassa, in “Geschiedenis en dagafsluiting”: dat is de afsluitbon, zoals die van de betaalterminal. Hij vertelt hoeveel je vandaag hebt ontvangen, in euro en in satoshi's, per methode (Lightning of on-chain). Daaronder wat je in de wallet moet controleren: de verkopen die je met de hand als betaald hebt gemarkeerd, en die uit de kassa's van je medewerkers die de kassa niet bij de aanbieder kon controleren. Verkopen die niet betaald, verlopen of geannuleerd zijn, worden alleen geteld.

De afsluiting doet de kassa, op je telefoon: de site ontvangt geen verkopen en geen bedragen. Je kunt ook naar andere dagen kijken.

Daarna vergelijk je met de wallet: bij elke verkoop hoort een ontvangen betaling. Hoe je dat regel voor regel doet, vertelt Achter de toonbank.

Het bestand voor de boekhouder, en de kopieën

De verkopen zijn van jou. Uit de geschiedenis van de kassa download je de kopieën: het bestand voor de boekhouder, voor een maand of voor alles, met een regel per verkoop (tijd, bedrag in euro, status, betaalwijze, ontvangen satoshi's en wisselkoers), en een versleutelde kopie, met een wachtwoord dat je zelf kiest, om op een nieuwe telefoon terug te zetten. De kassa herinnert je eraan zo vaak als je wilt.

De verkopen blijven alleen op de telefoon en in je kopieën: de site ziet ze niet en bewaart ze niet. Verlies je je telefoon zonder kopie, dan verlies je de geschiedenis, niet het geld, want dat staat in je wallet.

De afsluiting vervangt de kassabon niet, en ook niets anders fiscaals. De prijs blijft in euro en de kassabon sla je aan zoals altijd. Wat de regels zeggen en welke vragen je de boekhouder stelt: De fiscus in de winkel.

Terugbetalingen, en als je euro's wilt

Moet je geld teruggeven, dan wordt de betaling niet vanzelf teruggedraaid: je betaalt opnieuw vanuit je wallet. In de geschiedenis van de kassa heeft elke verkoop zijn satoshi's en de wisselkoers van dat moment: daaruit weet je hoeveel je moet teruggeven. Terugbetalingen, dubbele betalingen en de controle 's avonds, stap voor stap: Achter de toonbank.

De kassa geeft je bitcoin, geen euro's. Om naar euro's over te stappen heb je een platform nodig met een vergunning volgens de Europese MiCA-verordening (MiCAR): het register wordt bijgehouden door de ESMA, de Europese toezichthouder voor de markten. Amadori zegt dat de winkels in Rovereto nu hun bitcoin houden in plaats van ze meteen om te wisselen. Jij doet wat je het liefst doet.

Wie met je meewerkt, heeft een eigen kassa

In de ondernemersomgeving, bij “Kassa's voor je personeel”, geef je elke persoon een eigen kassa, met een eigen naam (“Anna”, “avonddienst”), en zet je die op zijn telefoon met een code die maar één keer werkt en een dag geldig is. Vijf minuten per persoon. Die kassa kan alleen betalingen ontvangen: wat hij ziet, wat niet en hoe zijn geschiedenis in de jouwe komt, staat in Wie met je meewerkt.

Ook Anna heeft haar eigen oefenkassa. De eerste keer dat ze haar kassa opent, leest en accepteert ze drie regels, dezelfde als op het blad voor achter de kassa. Haar kassa gaat open als jij de basispas hebt.

Stopt Anna bij je, of verliest ze haar telefoon, dan tik je op de pagina “Kassa's voor je personeel” op “Uitzetten” naast haar naam: haar kassa stopt meteen, de andere werken door. Je eigen kassa kun je daarentegen niet uitzetten: de link van je kassa geef je aan niemand.

Aan het einde van de dienst. Met je npub in de instellingen van de kassa hoeft niemand iets door te geven: de verkopen van de kassa's van je medewerkers komen vanzelf in de jouwe (de kopieën op Nostr). Zonder npub tikt ieder op “Dienst afsluiten” op zijn kassa, downloadt de versleutelde kopie van zijn geschiedenis en geeft die je met zijn wachtwoord: jij importeert hem in je kassa, zonder via de site te gaan. Hun Lightning-verkopen controleert je kassa zelf bij de aanbieder van je adres; de andere komen binnen als “opgegeven”, om in de wallet te controleren. Een dienst die over middernacht gaat, telt voor zijn eigen dag: tot 5 uur 's ochtends is “vandaag” nog gisteren.

Wat we hebben geleerd

“Sommigen vinden het zelfs met 22% korting moeilijk […] want het is psychologisch: verdorie, ik heb er moeite voor gedaan om ze te krijgen.” Marco Amadori, ImpAct 2025, ingekorte zin

De korting, het verkoopteam, de tussenweg en de boekhouder, met de fouten die wij hebben gemaakt, staan in Wat Rovereto ons leerde, de pagina voor wie een Valley begint. Hier blijven de drie regels voor de winkelier.

Probeer het eerst zonder geld, dan met één euro. De oefenkassa is er om fouten te maken. Betaal daarna zelf met een andere telefoon, voordat je het bordje ophangt.

Bepaal vooraf wat je met de bitcoin doet. Houden, een deel omwisselen, er een leverancier mee betalen. Sommige winkeliers hebben meteen verkocht en daar spijt van gekregen, andere schrokken van de dalingen.

Wat je nooit mag doen. Iemand de herstelwoorden van je wallet geven, ook al zegt hij dat hij bij ons hoort.

Als de site uitgaat, blijft je wallet werken, en een afgedrukt Lightning-adres blijft geldig.

7. De rest, als je het nodig hebt

Deze functies heeft niet iedereen nodig, en niet op de eerste dag. In de kassa staan ze bij “Instellingen”, sommige onder “Geavanceerd”; de andere in de ondernemersomgeving.

Ook on-chain betalingen ontvangen

Je ontvangt betalingen met Lightning; on-chain is plan B, voor als de wallet van de klant je Lightning-code niet begrijpt. In het formulier van de winkel vink je “Ik accepteer ook on-chain-betalingen” aan: de sleutel van de wallet zet je in de instellingen van de kassa, op de telefoon, en de site ziet hem nooit. Vanaf dat moment staat onder het toetsenblok “Oké, on-chain”. Je probeert het in de vijfde oefening van de oefenkassa.

Lightning On-chain
Hoe lang het duurt Een paar seconden Van een paar minuten tot een uur
Wanneer Altijd: koffie, lunch, boodschappen Plan B, als de wallet van de klant je Lightning-code niet begrijpt
Wat je ons geeft Je Lightning-adres Niets: de uitgebreide publieke sleutel zet je in de kassa, op je telefoon
Wat wij zien Dat het adres antwoordt: niet de verkopen en niet het saldo Dat je ook on-chain accepteert, zodat de kaart het kan zeggen, en hoeveel adressen je kassa heeft gegeven: geen bedragen en geen betalingen

Wat er voor jou verandert, en wanneer je op een bevestiging wacht: Lightning of on-chain.

Sluiten voor vakantie

Komt de komende maanden. De knop zit al in de software, “Even dicht?”: in de Valley zetten we hem stap voor stap aan. Daarmee zegt de kaart “Gesloten wegens vakantie” en wanneer je weer opengaat, zonder de winkel als opgeheven te tonen, en blijft de kassa werken. Hoe het zal werken: Sluiten voor vakantie.

Je winkel op OpenStreetMap

OpenStreetMap is de vrije kaart die iedereen kan verbeteren, en veel winkels in de Valley staan er al op. In de ondernemersomgeving vertelt “Je winkel op OpenStreetMap” of de winkel erop staat en welke regels over bitcoin ontbreken of afwijken, bij de laatste lezing van de maand. Je kunt hem zelf bijwerken, met de stappen in eenvoudige woorden en de regels om te kopiëren, of het ons met één tik vragen: op OpenStreetMap schrijft maar één persoon van de Valley, met de hand.2 Wat we van die verzoeken bewaren: de privacy.

De kopieën van de kassa op Nostr

Naast het versleutelde bestand dat je zelf downloadt, kan de kassa een kopie van de geschiedenis bewaren op Nostr, op de relay van de Valley (wss://bitcoinvalley.eu/relay). Zet je publieke sleutel, de npub, in de instellingen van de kassa, onder “Geavanceerd”, bij “Kopie op Nostr”. Alles is versleuteld met jouw sleutel: de relay ziet alleen versleutelde gegevens, de site niets.3

De verkopen van de kassa's van je medewerkers komen vanzelf in de jouwe, terwijl ze worden gedaan, zonder het einde van de dienst af te wachten: je ziet ze als je je kassa opent. Dat geldt voor de kassa's die zijn gekoppeld nadat je de npub hebt ingevuld: die van daarvoor koppel je opnieuw met een nieuwe code, via “Kassa's voor je personeel”. Zonder npub blijft het versleutelde bestand, dat je elkaar aan het einde van de dienst geeft.

De korting voor wie in bitcoin betaalt

Op de kaart geven 13 winkels korting, van 10 tot 22%. Die dient niet om de kosten van de betaalterminal te besparen, die een paar procent zijn: hij dient om wie bitcoin heeft te overtuigen ze uit te geven in plaats van ze te houden.

Je vult hem in op het formulier van de winkel. In de kassa staat hij bij “Instellingen”, onder “Prijzen”: hij begint bij jouw korting, of bij die van de Valley als je er geen hebt, en jij verandert hem of zet hem uit. Je kunt de kassa's toestaan hem bij een verkoop weg te laten, en de afgeprijsde prijs naar beneden afronden op een rond bedrag.1

Het Lightning-adres wijzigen, of de wallet

Dat doe je in de ondernemersomgeving: “Bewerken”, dan “Lightning-adres wijzigen”. Daar gaat het geld naartoe, dus er gelden voorzorgen: je moet de laatste 15 minuten zijn ingelogd, de site test het nieuwe adres live, en je kunt het hoogstens één keer per zeven dagen wijzigen (dezelfde wachttijd geldt na een wijziging van het herstel-e-mailadres). Je krijgt een melding.

De winkel en het bordje blijven dezelfde. Elke kassa open je opnieuw door de wijziging te bevestigen, en die van je medewerkers moeten opnieuw worden gekoppeld. Het keurmerk komt terug zodra de site het nieuwe adres ziet werken. Wanneer het loont om het te wijzigen, bijvoorbeeld als de aanbieder van je betaalverzoeken (Lightning-facturen, geen belastingfacturen) stopt: Wie je betaalverzoeken maakt.

8. Het spel

Het spel komt na de kassa: als je een paar dagen betalingen hebt ontvangen, heeft de toonbankpas je nog iets te bieden, en de winkel iets te laten zien.

De andere modules van de toonbankpas

Naast de vier basismodules staan er in de ondernemersomgeving, bij “Je toonbankpas”, nog vier andere: wie je betaalverzoeken maakt, QR-codes en bordjes, de belastingen, wat wij doen en wat niet. Ze houden de kassa niet tegen, en elk verwijst naar een pagina van de site, met een paar vragen en een paar zinnen om aan te vinken.

Daarna drie gebaren, die je zelf aanvinkt als je ze hebt gedaan: “Oefening gedaan”, na de oefenkassa; “Back-up gecontroleerd” en “Opname geprobeerd”, na de twee proeven met een paar satoshi's.4

Het keurmerk

Als je Lightning-adres antwoordt en je de basispas hebt gehaald, krijgt je vermelding het keurmerk “Gecertificeerde winkel”. Je vraagt er niet om: het komt vanzelf, en de ondernemersomgeving vertelt je wat er ontbreekt. De regels staan in Keurmerk, pictogrammen en vakantie.

Het pelgrimspaspoort

Het pelgrimspaspoort bewaart een stempel voor elk gebaar op de site: de eerste koffie die je voor de grap aansloeg, de handtekening met een echte sleutel, de ontmaskerde oplichting, de wandeling. Alles staat in je browser, zonder account, en er is ook een boekje om af te drukken.

Voor wie een winkel heeft Alles, als je wilt De vragen van de winkel Als er iets niet klopt Open de ondernemersomgeving


  1. Wat de kassa en de ondernemersomgeving doen, zoals de documentatie van bitmentor het beschrijft (github.com/mammadori/bitmentor, map docs/features: “The practice register”, “Staff and shops kept apart”, “Closed for a while”, “The customer at the till”, “Something wrong?”, “History and day closing”, “On-chain at the register”, “Registers for the staff”, “The register's settings”, “Changing a shop's Lightning address”) en hoe het eruitziet in de ondernemersomgeving van de winkel. Gelezen op 10 november 2026, opnieuw gecontroleerd op 12 en 19 november. ↩↩

  2. Bitmentor, “OpenStreetMap” (docs/features/openstreetmap.md), in dezelfde repository: de site leest OpenStreetMap één keer per maand en schrijft er niet zelf op; het verzoek van de winkelier voert een persoon met de hand uit. Gelezen op 19 november 2026. ↩

  3. Bitmentor, “Copies on Nostr” (docs/features/nostr-copies.md), in dezelfde repository: de npub van de eigenaar in de instellingen van de kassa, de kopie versleuteld met NIP-44, de relay die alleen versleutelde gegevens ziet. Gelezen op 19 november 2026. ↩

  4. Bitmentor, “The merchant's training” (docs/features/merchant-training.md), in dezelfde repository, en de modules van de toonbankpas van de Valley. Gelezen op 19 november 2026. ↩