Rovereto, donderdag 19 november 2026 · Jaargang XIII, nr. 323
nl
Bitcoin Valley
InhoudSluiten

Berichten uit het dal waar je met bitcoin betaalt.

Voor wie het zelf wil doen

De Valley in jouw stad

Typ de naam van je plek en kijk naar boven: de kop is al van jou. Daarna neem je alles mee in één zip, en je begint vanavond.

Alles blijft hier. Naam, kleuren, logo en tussenstops leven in je browser: er komt niets bij onze server. De naam gaat alleen de deur uit als je op Zoeken drukt, naar Nominatim van OpenStreetMap, en de kaart vraagt haar tegels op bij OpenStreetMap.

De werkbank om je site te bouwen heeft JavaScript nodig. Zonder JavaScript staan de stappen hieronder, en al het andere staat op de pagina over de software.

Gravure: een houten drukpers op een heuvel in de Alpen, waarvandaan de vellen naar de dorpen in de andere dalen vliegen
Vrije software voor vrije communities: dezelfde kop, in een ander dal.

Wat je nodig hebt om te beginnen

Onze eigen schattingen, geen offerte. Het zijn drie dingen: mensen, een plek, een machine. In die volgorde.

Mensen
Drie. Eén die de server beheert, één die met winkeliers kan praten, één die de avond van de maand organiseert. In je eentje raak je moe.
Een plek
Een bar waar ze jullie kennen. Voor al het andere, voor de server.
Een machine
2 GB RAM, een paar GB schijfruimte, een domeinnaam. Geen node om te synchroniseren: een kleine machine van een paar euro per maand is genoeg. Om de site vanavond te bekijken volstaat je eigen computer, met Docker.
Tijd
Eén avond om de site op je computer te zien. Een weekend voor de server, op het testnetwerk. Maanden voor de eerste klant die terugkomt zonder dat iemand het hem vraagt.

Je doet het niet voor de omzet. In elf jaar telt ons register 5.143 betalingen en 119 ondernemers. In 2026 zijn het er tot 1 november 186. Je doet het omdat je graag woont op een plek waar het kan, en omdat het leuk is.

Wat Rovereto ons leerde

“Kopieer onze ervaring, vermijd onze fouten en pas haar aan je eigen streek aan.” Amadori en Vaccari, “Bitcoin Valley come fare”, Plan ₿ Forum, Lugano 2024

Zet Wat je doet De fout die wij maakten
Begin bij de bar waar je al komt Vraag het in de zaken waar je al drinkt met de eerste ontwikkelaars: Amadori vertelt dat hij nooit langs de deuren is gegaan, en dat het daarna de winkeliers waren die het wilden nadoen. —
Eerst de klanten, dan de winkels Breng mensen naar de zaak: een nieuwe winkelier heeft een avond daarbinnen nodig, geen bordje in de etalage. Een verkoopteam: de winkelier raakt overtuigd, maar zonder klanten die betalen verliest hij zijn interesse. Sindsdien duwen we niet meer.
Laat de markt over de korting beslissen Wie bitcoin heeft, betaalt één keer voor de selfie en de andere keren in euro, tenzij het voordeliger is. In het begin raadden we het af.
Geen tussenwegen Je ontvangt betalingen in euro of in bitcoin, een van de twee. Het eerste systeem had een schuifje om deels in euro en deels in bitcoin te ontvangen: niemand heeft het ooit gewild.
Wacht niet op de politiek Je kunt ook van bovenaf beginnen met een gemeente: Lugano heeft dat gedaan, en dat is een ander verhaal. Een aangenomen motie, een conferentie met meer dan 200 mensen, en daarna niets.
Reken op de cycli De tiende zaak is geen nieuws meer, en als de koers daalt wordt er minder betaald. Als je het verwacht, ontmoedigt het je niet. —
Eerst de boekhouder Praat met hem voor de eerste betaling: daar lopen projecten vast, “als de boekhouder je tegenhoudt, stop je meestal”, in Padua. —

De zeven zetten

Uit de slides van Rimini, 18 mei 2024, met de titel The Imitation Game. Hoe je vrienden aansteekt, van de makkelijkste tot de langste.

  1. Stuur vrienden bitcoin, op een wallet waarvan ze een back-up hebben gemaakt.
  2. Verkoop ze bitcoin voor contant geld met 20% erbovenop, en koop ze meteen terug.
  3. Leg uit hoe je je bij een exchange aanmeldt, installeer de wallet, laat ze de back-up maken, weerleg de bezwaren die steeds terugkomen. Zeg daarna nog drie keer dat ze de back-up moeten maken.
  4. Open in het centrum een winkel die bitcoin koopt en verkoopt.
  5. Leg wie “to the moon” roept uit waarom hij geen fiat meer zou moeten hebben.
  6. Start één keer per maand een Satoshi Spritz in de nieuwe zaak.
  7. Wees aardig en geweldig, en iedereen wil worden zoals jij.

De vijfde is een grap voor het podium. De tweede en de vierde zijn, als je er je beroep van maakt, gereguleerde activiteiten: vraag eerst na hoe het werkt waar jij woont.

Voordat je echt geld ontvangt

Begin op het testnetwerk. bitmentor heeft tot nu toe op testsites gedraaid, op signet, waar bitcoin niets waard is; de kassa hebben we ook op het echte netwerk geprobeerd, met echte betalingen. Om naar het echte netwerk over te stappen, noemt de handleiding in de repository acht dingen die je eerst moet beslissen: wie mag veranderen waar het geld heen gaat, de e-mail, de eerste echte betalingen met elke wallet die je aanraadt, de back-ups, de controle van buitenaf, de toegang tot de admin, de privacypagina en de openingsdag.

De software bewaart geen geld. Geen grote online rekening waar ieders geld op belandt en geen betaalserver: elke ondernemer ontvangt op zijn eigen wallet, met zijn eigen Lightning-adres, en de sleutels blijven van hem. De verkopen blijven op de telefoon of de computer van de kassa.

Wat je moet weten. Wie de server beheert, heeft de pagina van de kassa in handen. De kassa van de eigenaar onthoudt zijn adres en stopt als de site een ander adres geeft, maar een gemanipuleerde pagina kan de klant een andere QR-code tonen. Daarom moeten de ondernemers weten wie de server beheert, en af en toe de verkopen vergelijken met hun wallet. De LEGGIMI in het pakket vertelt de rest.

De stappen, met de hand

Zonder de werkbank hierboven lukt het ook, met de voorbeeldcommunity als vertrekpunt.

  1. Clone github.com/mammadori/bitmentor en kopieer examples/community naar een eigen map.
  2. Schrijf in community.yml naam, e-mail, coördinaten van de kaart en de eerste drie tussenstops. In theme/theme.css je kleuren.
  3. Herschrijf de pagina's in pages/it en pages/en.
  4. Bekijk de site op je computer, met Python of met Docker: de commando's staan in de README.
  5. Neem een machine met Docker, laat een domeinnaam naar haar adres wijzen, vul de .env in en start docker compose up -d.

Wil je liever deze site in leven houden in plaats van een nieuwe te maken: als hij morgen verdwijnt.

De software, in detail Voor bestuurders Schrijf ons hoe het ging