Waarom altcoins zo heten
Het woord ontstaat in 2010, nog vóór de imitaties. Sindsdien heeft het heel wat te vertellen gehad.
Een woord uit 2010
Op 8 november 2010 wordt op het forum bitcointalk gediscussieerd over wie een nieuwe keten zou starten om de makkelijke munten van het begin voor zichzelf te houden. Een gebruiker antwoordt: als bitcoin aanslaat, komen er imitators op zoek naar makkelijk geld, “gitcoin, nitcoin, witcoin, titcoin, shitcoin…”, die “51 shitcoins elke 2 minuten” zullen beloven. Ze zullen snel verdwijnen, zoals het internetgeld van de jaren negentig, maar intussen “zullen veel mensen zich branden”.1
Het is de eerste keer dat we het woord hebben gevonden. Nu is het de naam die de bitcoincommunity aan de imitaties geeft, ook in de regels van de Satoshi Spritz.2 In onze slides van oktober 2016, in Trente en Rovereto, waren het de “scamcoins”.3 Op 18 november 2016 schreef Marco Amadori de regel die nog steeds geldt: “Regel van 99: als het niet voor 99,99% Bitcoin is, is het Scam.”4
Munten die zichzelf cadeau doen
Bitcoin werd aangekondigd op een openbare discussielijst, op 9 januari 2009: de nieuwe bitcoins zouden naar de nodes van het netwerk gaan “als ze blokken maken”, en om ze te krijgen hoefde je alleen het programma aan te zetten.5 De eerste bitcoins zijn gemaakt door wie het programma draaide, onder dezelfde voorwaarden als iedereen.
Veel imitaties begonnen andersom: met een premine, munten die vóór de lancering zijn gemaakt en gehouden door wie het project heeft geschreven, of met een instamine, een lancering waarbij wie er vanaf het eerste moment bij is, in een paar uur een groot deel van de munten binnenhaalt.
Dash zegt geen premine te hebben gehad, en vertelt in hetzelfde document over zijn lancering: ongeveer 1,99 miljoen munten in ongeveer 34 uur, door een te lage beginmoeilijkheid en een fout in de beloning. Dat was 10,5% van alle munten die er ooit zullen bestaan.6
Wie de sleutels heeft
Bitcoin heeft geen beheerder: er is niemand aan wie je kunt vragen een betaling terug te draaien of het netwerk stil te leggen.
Op 17 juni 2016 nam een aanval op het Ethereum-netwerk een deel van het geld van The DAO mee. Op 20 juli, bij blok 1.920.000, veranderde een fork de regels en gaf het geld terug, alsof de aanval nooit had plaatsgevonden. Een minderheid, voor wie een blockchain onveranderlijk moet zijn, bleef op de oude keten, nu Ethereum Classic.7 Voor ons was het een rollback: men ging terug en herschreef de geschiedenis van de keten.8
Op 12 mei 2022, terwijl de munt Luna instortte, legden de validators van het Terra-netwerk de keten stil.9 Een netwerk dat op commando stopt, is een netwerk met een commandant.
2017, een jaar van ICO's
ICO's zijn initiële aanbiedingen van tokens, om geld op te halen. Op 25 juli 2017 concludeert de SEC, de Amerikaanse beurstoezichthouder, dat de tokens van The DAO effecten zijn, en dat wie in de Verenigde Staten effecten verkoopt, ze moet registreren.7 Block.one verkoopt 900 miljoen tokens tussen juni 2017 en juni 2018, haalt een paar miljard dollar op zonder iets te registreren en betaalt in 2019 een boete van 24 miljoen.10
Volgens een onderzoek uit die tijd was meer dan 80% van de ICO-projecten van 2017 als oplichting herkend, en hadden drie fraudes alleen al 11% van het opgehaalde geld binnengehaald: 1,34 miljard dollar van de 11,9.11
Als er een vonnis is
| Zaak | Wat de stukken zeggen |
|---|---|
| Terra/Luna | Op 5 april 2024 verklaart een jury Terraform Labs en de oprichter aansprakelijk voor fraude; de schikking met de SEC bedraagt meer dan 4,5 miljard dollar.12 Volgens het ministerie van Justitie kostte de ineenstorting van 2022 beleggers meer dan 40 miljard; de oprichter bekent schuld en wordt op 11 december 2025 veroordeeld tot 15 jaar.13 |
| OneCoin | Verkocht als de “Bitcoin killer”, zei het een eigen private blockchain te hebben en vroeg het alleen om vertrouwen; de oprichtster komt op 30 juni 2022 op de lijst van de tien meest gezochte voortvluchtigen van de FBI.14 Tussen 2014 en 2016 haalde het meer dan 4 miljard dollar op bij minstens 3,5 miljoen slachtoffers, met een prijs die het bedrijf zelf vaststelde en die nooit daalde. Een advocaat die de opbrengsten witwaste, wordt op 25 januari 2024 veroordeeld tot 10 jaar.15 |
| BitConnect | Volgens de aanklacht van het ministerie van Justitie een ponzifraude: het beloofde gegarandeerde rendementen, betaalde de eerste beleggers met het geld van de laatste en haalde ongeveer 2,4 miljard dollar op. De oprichter wordt op 25 februari 2022 aangeklaagd.16 Volgens de SEC gaat het om 2 miljard.17 Een Amerikaanse promotor wordt op 16 september 2022 veroordeeld tot 38 maanden.18 |
De beloften
“Zoals bitcoin, maar beter”, of zelfs de “Bitcoin killer”. Ons antwoord staat in les 8, onder “Ze maken wel een betere”. Het praktische signaal staat in les 7: vraag of je het met een euro mag proberen.
Bitcoin, niet blockchain
In 2016 noemden anderen hun start-ups blockchain, en wij kozen inbitcoin. In Rovereto, in die oktobermaand, zei een slide: “Als er geen ‘bitcoin’ in zit, is het oplichting”, op zijn minst semantisch: zonder bitcoin blijft er een gedistribueerde database over, maar dan traag, zoals een intranet tegenover internet in de jaren negentig.19 In Trente was de private blockchain in 2018 “droog water”: dat kun je alleen verkopen aan wie niet weet wat water is.20
Hoe wij ermee omgaan
Op de Satoshi Spritz praten we alleen over Bitcoin: geen altcoins, geen tokens, geen promotie.2 In onze lessen in de klas waren er drie toetsen: als het geen bitcoin is, is het oplichting; als je er geen euro van op je mobiel kunt hebben, omdat het in coupures van 200 of 18.000 euro wordt verkocht, is het oplichting; als het mining is dat je niet ziet, is het nep-cloudmining.19
Stelt iemand je een nieuwe munt voor, vraag het dan aan iemand die er niets aan verdient. De andere signalen staan in Hoe je je niet laat beetnemen.
-
bitcointalk, discussie “Bitcoin is not as advertised”, bericht nr. 103, 8 november 2010, om 16.23 uur forumtijd: “gitcoin, nitcoin, witcoin, titcoin, shitcoin...”, “51 shitcoins every 2 minutes”, “lots of people will get burned along the way”. Het bericht waarop het antwoordt, gaat over wie een nieuwe keten start om “a lot of the easy-to-generate-at-the-beginning-coins” te krijgen. ↩
-
Satoshi Spritz, gemeenschappelijke regels van de groepen, geraadpleegd op 14 november 2026: een Satoshi Spritz is geen “evenement om altcoins, shitcoins, tokens of scamcoins te bespreken, te sponsoren of te promoten”. ↩↩
-
Slides van de bijeenkomsten Speck & Bitcoin, Hub Trento, nr. 15 (“Real ‘scamcoins’ are here”), en Criptovalute, Urban Center Rovereto, nr. 28 (“De echte ‘scamcoins’ staan hier”), oktober 2016. ↩
-
Marco Amadori, Facebookbericht van 18 november 2016. Het sterretje bij de regel zegt voluit: “die 0,01 zijn projecten die geen Bitcoin en geen scam zijn en die bestaan, maar die je geld hoe dan ook niet zouden vragen via iemand met een stropdas”. ↩
-
Satoshi Nakamoto, “Bitcoin v0.1 released”, lijst Cryptography, 9 januari 2009: “It'll be distributed to network nodes when they make blocks”; om ze te genereren, “Options->Generate Coins”. ↩
-
Dash Core Group, “Dash Instamine Issue Clarification”, projectdocument bijgewerkt op 14 juli 2020: “There was no pre-mine in Dash”; 1,99 miljoen munten na ongeveer 34 uur, bij blok 4.501, “approximately 10.5% of the total money supply that will ever be issued”. ↩
-
SEC, onderzoeksrapport over The DAO, 25 juli 2017: de aanval begint op 17 juni 2016; de fork herstelt de investeringen “as if the Attack had not occurred”; de minderheid blijft op de oude keten, “now known as ‘Ethereum Classic’”; “DAO Tokens are securities”; “All securities offered and sold in the United States must be registered”. Blok en datum van de fork: Ethereum Foundation, “Hard Fork Completed”, 20 juli 2016. ↩↩
-
Amadori bij La Miniera, 2022, min. 23. ↩
-
“Terra blockchain halted to protect against possible attack”, The Block, 12 mei 2022: “Terra validators have decided to halt the Terra chain to prevent governance attacks”. ↩
-
SEC, persbericht 2019-202, 30 september 2019: een niet-geregistreerde aanbieding van 900 miljoen tokens, tussen juni 2017 en juni 2018, die “several billion dollars” opbracht; boete van 24 miljoen dollar. ↩
-
Het onderzoek is van Statis Group en wordt aangehaald door CoinGeek op 13 juli 2018: “over 80% of projects (by # share) were identified as scams”; 1,34 miljard van de 11,9 naar “three ‘relatively old school frauds’”. Het is een secundaire bron: het oorspronkelijke rapport hebben we niet gevonden. ↩
-
SEC, persbericht 2024-73, 13 juni 2024: “agreed to pay more than $4.5 billion following a unanimous jury verdict”; het oordeel is van 5 april 2024. ↩
-
Ministerie van Justitie, openbaar ministerie van het zuidelijk district van New York, persbericht van 11 december 2025: veroordeling tot 15 jaar, na de schuldbekentenis van augustus 2025; de ineenstorting veroorzaakte “over $40 billion worth in investor losses”. ↩
-
FBI, persbericht van 30 juni 2022: OneCoin “was marketed as a new virtual currency that would be the ‘Bitcoin killer’”; “OneCoin claimed to have a private blockchain”, en “investors were just asked to trust OneCoin”. ↩
-
Ministerie van Justitie, openbaar ministerie van het zuidelijk district van New York, persbericht van 25 januari 2024: “the scheme took in more than $4 billion from at least 3.5 million victims”; de waarde stelde het bedrijf vast, en “The purported price of OneCoins never decreased in value”. ↩
-
Ministerie van Justitie, persbericht van 25 februari 2022: een platform dat “guaranteed returns” beloofde met een tradingprogramma; “BitConnect operated as a Ponzi scheme by paying earlier BitConnect investors with money from later investors”; “approximately $2.4 billion”. ↩
-
SEC, persbericht 2021-172, 1 september 2021: “defrauded retail investors out of $2 billion”. ↩
-
Ministerie van Justitie, openbaar ministerie van het zuidelijk district van Californië, persbericht van 16 september 2022: “sentenced in federal court today to 38 months in prison”. ↩
-
Slides van de bijeenkomst Criptovalute, Urban Center Rovereto, oktober 2016, nr. 31 en 32, “Hoe herken je oplichting?”. ↩↩
-
Slides van de bijeenkomst JETN, “Fintech e territorio”, Trente, 16 november 2018, nr. 32. ↩